Bước Đường Cùng - Nguyền Công Hoan
Trung Nghị Diễn Đọc




Nguyễn Công Hoan quê ở làng Xuân Cầu, xã Nghĩa Trụ, huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên (thời ấy thuộc tỉnh Bắc Ninh). Ông sinh trong một gia đình quan lại xuất thân Nho học thất thế. Trong gia đình, từ nhỏ Nguyễn Công Hoan đã được nghe và thuộc rất nhiều câu thơ, câu đối và những giai thoại có tính chất trào lộng, châm biếm, đả kích tầng lớp quan lại. Điều đó ảnh hưởng mạnh mẽ đến phong cách văn chương của ông sau này. Ông có ba người em trai là Nguyễn Công Miều (Lê Văn Lương), Nguyễn Công Bồng và Nguyễn Công Mỹ.
Năm 1926, ông tốt nghiệp cao đẳng sư phạm, làm nghề dạy học ở nhiều nơi (như Hải Dương, Lào Cai, Nam Định,...) cho đến khi Cách mạng tháng Tám nổ ra. Nguyễn Công Hoan viết văn từ sớm, tác phẩm đầu tay Kiếp hồng nhan (viết năm 1920, được Tản Đà thư điếm xuất bản năm 1923) là một đóng góp cho nền văn xuôi Việt Nam bằng chữ Quốc ngữ.

Sau Cách mạng tháng Tám, ông giữ chức Giám đốc kiểm duyệt báo chí Bắc Bộ, kiêm Giám đốc Sở Tuyên truyền Bắc Bộ. Sau đó ông gia nhập Vệ quốc quân, làm biên tập viên báo Vệ quốc quân, giám đốc trường Văn hóa quân nhân, chủ nhiệm và biên tập tờ Quân nhân học báo. Ông là đảng viên Đảng Lao động Việt Nam từ năm 1948. Năm 1951 ông làm việc ở Trại tu thư của ngành giáo dục, biên soạn sách giáo khoa và sách Sử Việt Nam hiện đại từ Pháp thuộc đến năm 1950 dùng cho lớp 7 hệ 9 năm. Ông cũng viết bài cho báo Giáo dục nhân dân, cơ quan ngôn luận đầu tiên của Bộ Quốc gia giáo dục lúc bấy giờ. Từ sau năm 1954, ông trở lại nghề văn với cương vị Chủ tịch Hội nhà văn Việt Nam (khóa đầu tiên 1957-1958), ủy viên Ban Thường vụ trong Ban Chấp hành Hội nhà văn Việt Nam các khóa sau đó. Ông cũng là ủy viên Ban chấp hành Hội liên hiệp Văn học nghệ thuật Việt Nam, chủ nhiệm tuần báo Văn (tiền thân của báo Văn nghệ).

Nguyễn Công Hoan mất ngày 6 tháng 6 năm 1977 tại Hà Nội. Tên ông được đặt cho một phố ở Hà Nội, đoạn giữa hai phố Ngọc Khánh và Nguyễn Chí Thanh. Nguyễn Công Hoan được tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học nghệ thuật năm 1996.

Cuốn sách Bước Đường Cùng - Tác Phẩm Và Dư Luận này gồm hai phần:
Phần 1: Tác phẩm: đăng toàn bộ tác phẩm nổi tiếng của Nguyễn Công Hoan: Bước Đường Cùng.
Phần 2: Dư luận: gồm các bài viết:
1. "Bước đường cùng" tiểu thuyết của Nguyễn Công Hoan - của tác giả Trương Chính
2. Đọc lại "Bước đường cùng" của Nguyễn Công Hoan - của tác giả Nam Mộc
3. Ngòi bút nhà văn Nguyễn Công Hoan, lực lưỡng, dũng khí, lạ lùng - của tác giả Tô Hoài
4. Một nhà văn tiêu biểu của chủ nghĩa hiện thực phê phán - của tác giả Hồng Chương
5. Nguyễn Công Hoan - Văn và người - Bùi Việt Thắng
6. Truyện dài của Nguyễn Công Hoan - Nguyễn Hoành Khung
7. Đời viết văn và văn của anh Nguyễn Công Hoan - Hoàng Trung Thông
8. Xã hội cũ trong tiểu thuyết "Đống rác cũ" của Nguyễn Công Hoan- Nguyễn Bắc




Cám ơn tác giả Nguyễn Công Hoan
Cám ơn Trung Nghị diễn đọc